Ayamama ile Cendere arasında

soL Haber · 16.10.2026 21:23:12

Orhan Gökdemir Derelerle barışık bir düzen kuracağız öyleyse. Suyla, yağmurla, börtü-böcekle, en önemlisi toprakla el sıkışacağız. Üzerine halka rağmen dikilmiş ne varsa el koyacağız ve yıkacağız; oraları yeniden vatan yapacağız. Yıkmaya Ayamama ve Cendere kıyılarından başlayacağız. Yeryüzünün en sade, en anlaşılır siyasi programıdır. Başakşehir’den Bakırköy’e doğru İstanbul’un derelerinden biri akar. Başakşehir sınırları içerisinde doğar, Küçükçekmece sınırlarını geçerek havaalanı kavşağına ulaşıp yolunu Bakırköy’e çevirir, Ataköy yakınlarından denize dökülür. Ayamama Deresi’dir adı. Aya “hacı”, Mama da “anne” demek. Eskiden, etrafı bağ-bostanmış. Şimdi sadece bir beton çölü. Sağcı-piyasacı Turgut Özal başlattı Ayamama kıyısında bu betonlaşma modasını. Önce medya kuruluşlarını taşıdılar dere kenarına. Sonra hastane, kumarhane ve otelleri bu hat üzerine taşımayı planladılar. Kumar işi Ömer Lütfü Topal olayı ile patlayınca yasaklandı, onun yerine birbirinden şekilsiz, birbirinden ucube alışveriş ve iş merkezleri, oteller, ne idüğü belirsiz yüksek binalar yükseliyor şimdi. Adının kökeni konusunda rivayet muhtelif. Bir görüşe göre adın sahibi aynı adlı bir Ortodoks azizi. Peygamber İsa'nın annesi Meryem'i işaret ettiğine, Kutsal Anne, inananlar da var. Aynı kapıya çıkar sonuçta, aynı denize dökülür hepsi. Liseyi bitirdikten sonra kıyısındaki bir çiftlikte çalıştım teknisyen olarak, lojmanında kıyısındaki kurbağaların seslerinin eşliğinde uyudum. Verimli tarım alanlarıyla çevriliydi. Üstünde pek çok tarihi köprü ve Bizans döneminden kalma ayazmalar vardı. 1950'li yıllarda İstanbul'a göç başlayınca derenin çevresi de kuşatılmaya başlandı. Buralarda fabrikalar kuruldu, atıkları dereye yönlendirildi, suyu kirletildi. Yatağı değiştirildi, yeni yollara ihtiyaç vardı. Sonra üstü kapatıldı, görünmez oldu. Artık köprülere de ihtiyaç yoktu. Papaz Köprüsü ve Çobançeşme Köprüsü geriye kalanlardır. Papaz Köprüsü 16. yüzyılda Mimar Sinan tarafından inşa edildi. Dere hala altından ak