Sırbistan: Zoru bitti, şimdi daha zoru başlıyor

Independent Türkçe · 30.10.2026 11:33:23

14 yıllık bir iktidarı, ne bir lideri ne de bir partisi olan bir hareket devirdi. Ancak Sırbistan'da asıl sınav şimdi başlıyor: Ahlaki bir otoriteyi siyasi bir sorumluluğa dönüştürmek, bir rejimi devirmekten çok daha zordur. Devrimlerin tarihinde en tehlikeli an, zaferin kutlandığı gecenin sabahıdır. Sokaklar boşalır, pankartlar katlanır ve o güne dek "neyin değişmesi gerektiğini" söylemekle yetinen bir hareket, bir sabah kendini "nasıl değiştireceği" sorusuyla baş başa bulur. Bu 2 soru arasındaki mesafe, çoğu zaman bir devrimin kaderini belirler. 25 Ekim 2026'da Sırbistan bu eşiğe vardı. "Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor" , oyların yüzde 52,7'sini aldı; Cumhuriyet Seçim Komisyonu'nun son verilerine göre 250 sandalyelik mecliste 140–141 sandalyeyle mutlak çoğunluğu elde etti. Vučić'in "Birleşik Sırbistan" listesi yüzde 39'da kaldı; uzun yıllar iktidar ortağı olan Sosyalist Parti ise meclis dışında kaldı. Bu makale, Sırbistan'ın önündeki dönemi 3 düzlemde ele alıyor: hareketin neden kazandığı, iktidarda hangi yapısal paradokslarla karşılaşacağı ve bu paradoksların Sırbistan'ın AB, Rusya, Kosova, Bosna-Hersek ve Çin ile ilişkilerine nasıl yansıyacağı. Tezim şu: Sırbistan'da yaşanan, derin bir demokratik kırılmadır; ama jeopolitik bir kırılma değildir. Yeni iktidarın en büyük sınavı dış dünyada değil, kendi içinde yaşanacak: Kendisini iktidara taşıyan 3 erdemin — lidersizliğin, ahlaki saflığın ve stratejik belirsizliğin — iktidarda birer zaafa dönüşmesini engelleyebilecek mi? Bir saçağın sosyolojisi: Hareket neden kazandı? Novi Sad tren istasyonunun beton saçağı, 1 Kasım 2024'te çöktüğünde 16 insanın hayatını aldı. Ama siyasal anlamı bundan çok daha büyüktü: O saçak, yeni yenilenmiş, büyük törenlerle açılmış bir istasyonun parçasıydı. İşte bu yüzden çöküş, bir kazadan çok bir metafora dönüştü: Parıltılı bir cephenin arkasında çürümüş bir devlet. Hareketin başarısını 3 etkene bağlıyorum: • Birincisi, kuşaksal bir kırılma. Liste başı Ilija Srdanović'in seçimden son