Ekim Devrimi'nin genç Cumhuriyet Ankara'sındaki izleri

soL Haber · 07.11.2026 11:58:40

Haber Merkezi Ekim Devrimi'nin ardından Sovyetler Birliği ile genç Cumhuriyet arasında kurulan dayanışma, Ankara'nın sokaklarında, meydanlarında ve okullarında iz bıraktı. Mimar Tezcan Karakuş Candan'la bu ortak tarihin izini sürdük. Takvimler 6 Kasım'ı 7 Kasım'a bağlayan geceyi gösterdiğinde, 1917 yılında Rusya'da insanlık tarihinin en büyük devrimlerinden biri gerçekleşiyordu. Birinci Dünya Savaşı'nın dördüncü yılına girilirken milyonlarca insanın önüne ekmek, barış ve özgürlük talebiyle yeni bir mücadele çıkmıştı. İşçiler ve köylüler, kendilerine dayatılan düzene karşı ayağa kalkıyor, tarihin akışını değiştirecek bir iktidarı kuruyordu. Yıkılmaz denilen duvarlar yıkılıyor, dokunulmaz denilen iktidarlar birer birer sarsılıyordu. Fabrikalarda, meydanlarda, sokaklarda ve meclislerde yeni bir dünyanın mümkün olduğunu gösteren işçi sınıfı, kendi kaderini eline alıyordu. Kuzeyde yükselen kızıl yıldız, yalnızca Rusya'da değil, dünyanın dört bir yanında ezilen halkların ve emekçilerin umutlarını büyütüyordu. Emperyalist savaşın karşısına barışı, sömürünün karşısına emeği, saltanatın ve ayrıcalıkların karşısına halkın iktidarını koyan bu büyük dönüşüm, kısa süre içinde Anadolu'daki kurtuluş mücadelesinin de önemli dayanaklarından biri olacaktı. O dönemde Anadolu'da ise başka bir mücadele yükseliyordu. Başında kalpaklı subaylar, cephede ayağı yalın, karnı aç, elindeki silahı yetersiz Anadolu köylüsü ve işçisi vardı. Toprağını işgal eden emperyalist güçlere karşı bir araya gelen halk, İstanbul'daki padişah hükümetine karşı Ankara'da yeni bir siyasal merkez kurmuştu. Osmanlı saltanatının ve hilafet makamının temsil ettiği eski düzene karşı yükselen bu mücadele, kısa süre içinde yeni bir cumhuriyetin kuruluşuna uzanacaktı. Ve Ankara'nın kuzeyde yeni dostları vardı. Ekim Devrimi'nin ardından kurulan Sovyet iktidarı, emperyalizme karşı mücadele veren Ankara hükümetine yalnızca diplomatik destek sunmakla kalmadı; silah, para, uzmanlık ve teknik bilgi aktarımıyla genç cumhuriyeti