Bakımın bir coğrafyası var

Milliyet · 27.10.2026 04:01:42

Afetlerin ardından ortaya çıkan hizmet boşluklarının yüzde 76’sı ücretsiz bakım emeğiyle kapanıyor. Buna karşılık küresel iklime uyum finansmanının yalnızca yüzde 4’ü afet sonrası sağlık hizmetlerine, yüzde 2’si ise eğitime ayrılıyor. Krizin ardından açığı kapatan emek, finansmanın neredeyse tamamen dışında kalıyor. Oysa bakım yalnızca krizin maliyeti değil, çözümün de parçası. UN Women ile Dünya Bankası’nın ortak politika notuna göre bakım sektöründeki ortalama bir iş, imalat sektöründeki bir işe kıyasla 26 kat daha az sera gazı üretiyor. Bakım hizmetlerine ve politikalarına ayrılacak kaynakla 2035’e kadar 300 milyona yakın insan onuruna yakışır iş yaratılabileceği, bu işlerin çoğunluğundan kadınların yararlanacağı öngörülüyor. Çocuk bakımı politikalarındaki boşlukların kapatılması için harcanan her 1 dolar ise 2035’e kadar küresel gayrisafi yurt içi hasılaya 3,76 dolar olarak geri dönebilir. Bakım ekonominin temeli BM Genel Kurulu, 2023’te 29 Ekim’i Uluslararası Bakım ve Destek Günü ilan etti. Günün bu yılki teması bakım çalışanlarının koşullarına odaklanıyor. Rakamlar bu çağrının karşılığını gösteriyor: * Dünyada bakım iş gücü yaklaşık 381 milyon kişi. Bu, toplam istihdamın yüzde 11,5’ine karşılık geliyor. Ücretli bakım çalışanlarının yüzde 65’i kadın ve bu kadınlar çoğunlukla düşük ücretle, uzun saatler boyunca, sosyal güvencesi olmayan ya da kayıt dışı işlerde çalışıyor. * Bakım emeğinin ekonomik karşılığı çoğu zaman görünmüyor. Oysa bazı ülkelerde bu emeğin değeri gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 40’ına yaklaşıyor. * Çalışma çağındaki kadınların yüzde 45’i ücretsiz bakım sorumlulukları nedeniyle iş gücünün dışında kalıyor. Erkeklerde bu oran yüzde 5. Altı yaşın altında en az bir çocuğu olan 25-54 yaş arası kadınlarda iş gücüne katılım yüzde 53’e düşerken, erkeklerde yüzde 95 olarak kalıyor. Zamana sıkışmış yolculuk Bakım yalnızca evin içinde geçmiyor. Evi okula, kreşe, sağlık merkezine ve işyerine bağlayan yolculuklar da bakımın parçası ve bunlar çoğu