Fernando Ramírez Rozzi: "Neandertal, Sapiens tarafından ikâme edildi" ("Paleo Serisi" - 3. BÖLÜM)

Independent Türkçe · 23.10.2026 06:30:00

" Paleo Serisi " nin üçüncü bölümünde konuğumuz paleoantropolog Fernando Ramírez Rozzi . Rozzi, Arjantin doğumlu. 1986'dan beri Fransa'da yaşıyor ve Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) bünyesindeki araştırmaları sürüyor. Uzmanlık alanı, diş minesine günbegün işlenen mikroskobik büyüme çizgileri. Bu çizgileri okuyarak on binlerce yıl önce yaşamış bir çocuğun ne hızla büyüdüğünü hesaplamak mümkün. Rozzi'nin adı 2004'te geniş kitlelerce duyuldu. İspanyol meslektaşı José María Bermúdez de Castro'yla birlikte "Nature" dergisinde yayımladığı çalışma, Neandertaller in Sapiens'ten daha hızlı büyüdüğünü ileri sürüyordu. Tetiklediği tartışmalar ise akademyada hâlâ yankılanıyor. Oysa Rozzi'yi serimiz için asıl ilginç kılan farklı bir hikâye. Rozzi 2009'da Fransa'nın batısındaki Les Rois mağarasında, ilk modern insanların kalıntıları arasında bulunan bir çocuk çenesini incelemişti. Çene, Neandertal özellikleri taşıyordu ve üzerinde aynı alandaki ren geyiği çenesinde görülenlerle aynı kesik izleri vardı. Sonuç sarsıcıydı. Sapiens'ler bir Neandertal çocuğunu yemiş olabilirdi. Ne var ki geçtiğimiz aylarda yayımlanan yeni bir çalışma, çenenin aslında bir Sapiens'e ait olabileceğini gösterdi. Rozzi de bunu olgunlukla kabul ediyor ve "bilim böyledir!" diyor. fazla oku Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field) Peki, ama geriye ne kaldı? Bir yamyamlık vakası, evet. Fakat hâlâ cevabını arayan çok daha büyük bir soru geçerliliğini koruyor: Neandertal nasıl yok oldu ve Sapiens'in bundaki payı ne? Rozzi'nin cevabı dolambaçsız. Ona göre Neandertal'in Sapiens tarafından ikâme edilmesi fuzulî bir hipotez değil, gerçekliğin ta kendisi. Fakat bu ikâme, sanıldığı gibi bir savaşın ya da bir katliamın sonucu olmayabilir. Bu minvalde meslektaşı Jean-Pierre Bocquet-Appel'in – günümüz radikal sağın başucu referansı mahiyetindeki "Büyük İkâme" kitabının yazarı Renaud Camus henüz bu kavramdan söz etmeye başlamadan çok önce – ortaya attığı "demografik çöküş"