Havadaki tozun insan ve hayvanlara etkisi

Kocaeli Gazetesi · 23.10.2026 15:00:00

Atmosferik toz, doğal kaynaklardan ve endüstriyel süreçlerden kaynaklanan, küçük boyutları ve ağırlıkları nedeniyle havada uzun zaman asılı kalan ve bu nedenle uzun mesafeler gidebilen, çeşitli yapıda katı parçacıklar topluluğudur. Özellikle endüstriyel ortamlarda toz nedeniyle kirlenmiş havayı solumamız kaçınılmaz hale gelmekte ve bu durum sağlığımız açısından son derece olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Şunu hiç unutmayınız; yaşadığımız ortamlarda, evlerimizde bile hep tozlarla birlikteyiz. Ama onların bir kısmını göremediğimiz için varlıklarının farkında olamıyoruz. Tozların insanlar, hayvanlar ve bitkilere zararı açısından en önemli iki ölçek konsantrasyonları ve tane boyutlarıdır. Tane boyutu ne kadar küçük ise yaratacakları tehlike o kadar büyüktür. Çünkü boyutları küçüldükçe tozların başka materyallere yapışması kolaylaşmakta, üstlerine yapışmış mikrop gibi mikroorganizmaları da taşımaktadırlar. Solunum sistemlerine işleme kapasitesi baz alındığında tozlar “Solunum yollarına giren” “Akciğere ulaşan” “Akciğer peteğine ulaşan “ olarak sınıflara ayrılırlar. Çapları küçüldükçe akciğerlere ulaşma kapasiteleri artmakta, hatta kan dolaşımına da karışarak hem fiziksel hem de psikolojik zarara neden olup sağlık açısından tehlikeyi çok arttırmaktadırlar. Tozları büyüklük açısından çıplak gözle görülen ve görülemeyen olarak ayırmak da mümkündür. Elbette çıplak gözle görülemeyeni en tehlikeli olanıdır. Bunun tipik örneği “Nano” tozlardır. ( Nano, (n )sembolüyle gösterilir ve herhangi bir birimin milyarda birini ifade eder. Çıplak gözle ve hatta elektron tipi dışında normal mikroskoplarla görülemezler. Bir nanometre “nm” insan saç telinin kalınlığının yaklaşık 100.000’de biri kadardır. ) Bu tip tozlar akciğerlerin en uzak köşelerine kadar ulaşabildiğinden son derece tehlikelidir. Çünkü solunum sistemiyle ilgili akut ve kronik rahatsızlıklara neden olurlar. Bunlardan en bilinenleri Astım, Bronşit, Dokularda gaz toplanması, Alerji, Tümör oluşumu, Kalb-Solunum rahatsızlığı ve