Doğu Musıkisinin Ümmi Dâhisi: Hasan Köle

Mardin Haber · 24.10.2026 07:47:00

Mardin’in taş sokaklarında akıp giden zaman, yalnızca kadim mimariyi değil; o mimarinin ruhunu besleyen içli meşkleri, leylê gecelerini ve feryat gibi yankılanan gazelleri de hafızasında saklar. Bu eşsiz ses mirasının en duru, en otantik temsilcilerinden biri hiç şüphesiz “Doğu Musıkisinin Ümmi Dâhisi” olarak anılan usta gazelhan Hasan Köle’dir (1946–2020). Musıkiyle Yoğrulan Bir Hayat1946 yılında babası Ahmet Bey ve annesi Bedriye Hanım’ın evladı olarak Mardin merkezde dünyaya gelen Hasan Köle, kentin müzik kültürüne yön veren en köklü ailelerden birine mensuptu. Cemil, Şeyhmus, Mehmet, Aziz ve cümbüş üstadı Ekrem Köle’nin kardeşi olan usta sanatçı; evli ve biri kız, üçü erkek olmak üzere dört evlat babasıydı. Ailede kardeşlerinden cümbüş ustası Ekrem Köle ile darbuka ustası Aziz Köle müziği profesyonel bir meslek olarak icra ederken, Hasan Köle musıkiyi ruhunda bir tutku olarak yaşatmayı seçti. 1972 yılında Köy Hizmetleri’nde başlayan kamu görevinden 2004 yılında emekli olana dek ve yaşamının son anına kadar; sivil meşk gecelerinin, leylê toplantılarının ve kent cemiyetinin en aranan, en nitelikli seslerinden biri oldu.Okuma Yazması Olmayan Bir "Makam Dâhisi"Hasan Köle’nin musıki dehasında şaşırtıcı ve müstesna bir hakikat gizliydi: Kendisi okuma yazma bilmediği hâlde, katıldığı meşk ortamlarında okunan şarkıları ve en karmaşık makam yapılarını üstün müzik kulağı sayesinde anında kapardı. Sözleri ya da güfte sırasını karıştırsa dahi, eseri daima doğru makamında, bozulmamış Doğu tavrı ve duru Mardin şivesiyle icra ederdi. Müziğe olan tutkusunu ve feyzini ağabeyi cümbüş üstadı Ekrem Köle’den alan sanatçı, üslubunu ise hayranı olduğu efsanevi gazelhan Fikri Şebo (Özasil) üstadı örnek alarak şekillendirmişti.Ezgi Müzik Arşivi ve Ölümsüz AlbümlerHasan Köle’nin ses mirasını geleceğe taşıyan en önemli dönüm noktası, Ezgi Müzik stüdyolarında gerçekleştirilen kayıtlar oldu. Ne zaman stüdyoya uğrasa kapıyı kapatıp; “Haydi, gel bir kayıt yapalım!” diyen sanatçının bu içten ç